Custom Search

บทความที่ได้รับความนิยม

Translate

วันเสาร์ที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2552

อยู่บ้านว่างๆลองมาปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน



การปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินแบบประหยัด (Low Cost Soilless Culture)

ดร.ธรรมศักดิ์ ทองเกตุ และนายจตุรงค์ จันทร์สี่ทิศ
ภาควิชาพืชสวน วิทยาเขตกำแพงแสน และ ศูนย์วิจัยพืชผักเขตร้อน

การปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน หรือที่เรียกกันติดปากในปัจจุบันว่า "ไฮโดรโพนิคส์" (hydroponics) หรือ "ซอยเลสคัลเจอร์" (soilless culture) หมายถึงการปลูกพืชโดยใช้วัสดุใด ๆ ที่ไม่ใช้ดิน และพืชจะได้รับจากธาตุอาหารต่าง ๆ ที่ต้องการจาก สารละลายธาตุอาหารที่ให้กับพืชเท่านั้น ดินในที่นี้หมายรวมถึงวัสดุใดก็ตามที่มีธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์แก่พืช ได้แก่ ดินชนิดต่าง ๆ ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยคอก พีทมอส เป็นต้น ส่วนวัสดุที่ไม่ใช่ดินก็คือวัสดุอื่นใดที่ไม่มีธาตุอาหารให้แก่พืช อาทิเช่น ทราย กรวด น้ำ ขุยมะพร้าว แกลบ ใยหิน เพอร์ไรท์ เวอร์มิคูไลท์ เป็นต้น ดังนั้นการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินจึงเป็นการปลูกพืช ในลักษณะที่เราไม่เปิดโอกาสให้พืชได้อาหารจากแหล่งอื่นเลย นอกจากได้จากสารละลายธาตุอาหารที่เราให้แก่พืชเท่านั้น ทำให้เราสามารถควบคุมปริมาณธาตุอาหารให้กับพืชได้อย่างสม่ำเสมอนั่นเอง

        ความเป็นมาของการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน มนุษย์รู้จักวิธีการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินในลักษณะปลูกลงในน้ำมานานกว่า 150 ปี โดยเริ่มจากในสมัยโบราณที่มี การทดลองปลูกพืชลงในน้ำก่อนและมีการเติมแร่ธาตุต่าง ๆ ลงไป มีวัตถุประสงค์เพื่อทำการศึกษาว่า แร่ธาตุใดบ้าง ที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืชบ้าง ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เทคนิคการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินนี้ปลูกพืชเพื่อเป็น การค้าเช่นในปัจจุบันจนกระทั่งถึงปี ค.ศ. 1925 หรือ พ.ศ. 2465 เมื่อวงการปลูกพืชในโรงเรือนในต่างประเทศ (ยุโรป และอเมริกา) เริ่มมองหาทางเลือกอื่น ๆ ในการปลูกพืชในโรงเรือนทดแทนการใช้ดินเป็นวัสดุปลูกที่มีน้ำหนักมาก และ ต้องยุ่งยากในการเปลี่ยนถ่ายดินบ่อย ๆ เพราะมีปัญหาการอัดแน่นและการระบาดของโรค-แมลง และเริ่มหันมาให้ความ สนใจวิธีการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน ในวงการวิจัยจึงได้เริ่มตื่นตัวมาทำการทดลองเกี่ยวกับการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินเพื่อ เป็นการค้าขึ้นมา จนถึงปี ค.ศ. 1930 หรือ พ.ศ. 2470 ดร.เจอร์ริค มหาวิทยาลัยแห่งมลรัฐแคลิฟอร์เนีย เป็นคนแรกที่ สาธิตการใช้เทคนิคการปลูกพืชในน้ำสารละลายอาหารมาปลูกพืชผักหลายชนิดในเชิงการค้าได้เป็นผลสำเร็จและยังเป็น ผู้ตั้งชื่อวิธีการนี้ว่า "ไฮโดรโพนิคส์" (hydroponics) ที่เป็นชื่อเรียกว่ากันติดปากจนทุกวันนี้ นับตั้งแต่นั้นเทคนิคการปลูก พืชโดยไม่ใช้ดินก็ได้รับการพัฒนามาโดยตลอดนอกจากการปลูกลงในน้ำสารละลายอาหารโดยตรงแล้ว ก็มีการทดลอง ใช้วัสดุหลายชนิดมาเป็นวัสดุปลูก อาทิเช่น ทราย กรวด ใยหิน เพอร์ไรท์ และเวอร์มิคูไลท์ เป็นต้น และให้สารละลาย อาหารไปพร้อมกับการให้น้ำในระบบน้ำหยด วิธีการให้สารละลายแก่รากพืชก็มีการพัฒนารูปแบบต่าง ๆ กันออกไป อาทิเช่น จากเดิมที่ปล่อยให้รากแช่อยู่ในน้ำสารละลายและเป่าอากาศลงในน้ำ ก็มีการดัดแปลงให้รากพืชนั่งอยู่ในรางที่มี สารละลายอาหารไหลเป็นแผ่นบาง ๆ หมุนเวียนตลอดเวลาโดยไม่ต้องมีการเป่าอากาศลงในน้ำ ที่เรียกว่าระบบ NFT (Nutrient Film Technique) เป็นระบบที่กำลังเป็นที่นิยมในบ้านเราในขณะนี้



ข้อดีและข้อเสีย การปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินได้รับการพัฒนาในต่างประเทศ เพื่อแก้ปัญหาการปลูกพืชในโรงเรือนโดยการใช้ดินที่มีความ ยุ่งยากและสิ้นเปลืองแรงงานในการปฏิบัติ และเสี่ยงต่อการระบาดของโรค-แมลง ดังนั้นการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินนี้จึงอาจ ไม่ได้มีประโยชน์หรือเกิดผลดีต่อการปลูกพืชในสถานการณ์อื่น ๆ เสมอไป จึงควรต้องพิจารณาแล้วแต่ความจำเป็นและ เหมาะสมกับสภาพปัญหาในแต่ละแห่ง อย่างไรก็ตามการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินโดยทั่วไปก็มีข้อดีและข้อเสียในตัวเอง ดังต่อไปนี้

    ข้อดี
  1. เป็นระบบที่ช่วยให้สามารถปลูกพืชในแหล่งที่ดินอาจไม่เหมาะแก่การปลูกพืชหรือขาดน้ำได้
  2. เป็นระบบที่ทำให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็ว เพราะได้รับน้ำและอาหารอย่างพอเพียงและตลอดเวลา
  3. เป็นระบบที่สามารถให้จำนวนต้นต่อพื้นที่ได้มาก ทำให้ประหยัดพื้นที่และยังได้ผลผลิตต่อหน่วยพื้นที่สูง
  4. เป็นระบบที่ให้ผลผลิตที่สะอาด เนื่องจากไม่มีการใช้ดิน สามารถลดขั้นตอนการทำความสะอาดที่ทำให้ผลผลิต ต้องโดนน้ำและมีโอกาสเน่าเสียได้
  5. เป็นระบบที่สามารถหลีกเลี่ยงหรือลดการใช้สารเคมีในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชได้ ทำให้ผลผลิตปลอดภัยต่อ สารเคมีตกค้าง
  6. เป็นระบบที่ไม่ต้องมีการเตรียมดิน ใส่ปุ๋ย ฉีดยา ทำให้ประหยัดค่าแรงงานและเวลา

    ข้อเสีย
  1. เป็นระบบที่ต้องลงทุนสูง เพราะต้องการวัสดุอุปกรณ์เฉพาะหลายอย่างในตอนเริ่มต้น
  2. เป็นระบบที่ต้องพึ่งพาพลังงาน เช่น พลังงานไฟฟ้าตลอดเวลา ทำให้มีต้นทุนการผลิตสูงและหากไฟฟ้าขัดข้องเป็น เวลานานเกินไปและไม่มีระบบไฟฟ้าสำรอง จะทำให้พืชขาดน้ำและตาย
  3. เป็นระบบที่ต้องการดูแลรักษาอย่างใกล้ชิดและต้องการบุคลากรที่มีความรู้ความชำนาญและประสบการณ์ในการดูแล รักษาระบบจึงจะประสบความสำเร็จได้

สถานการณ์การปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินในปัจจุบัน


การปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินของบ้านเรามีการปฏิบัติมาเป็นเวลานานแล้ว ส่วนใหญ่เพื่อใช้ในงานวิจัยต่าง ๆ เกี่ยวกับธาตุอาหาร พืช และเพื่อเป็นงานอดิเรกซึ่งไม่ใช่เพื่อการค้า แต่ในช่วงประมาณ 2 ปีที่ผ่านมา (2541-42) ได้มีการตื่นตัวนำวิธีการปลูก พืชโดยไม่ใช้ดินนี้มาปลูกพืชในเชิงการค้า ส่วนสาเหตุอาจเกิดจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำที่เกิดขึ้นในช่วงนี้ มีผลให้ธุรกิจทาง ภาคอื่น ๆ ต้องหยุดชะงัก นักธุรกิจจึงหันมาสนใจภาคการเกษตรกันมากขึ้น โดยเฉพาะการทำการเกษตรด้วยเทคนิควิธี ใหม่ ๆ ที่สามารถดึงความสนใจจากผู้บริโภคได้ นอกจากนี้กระแสการตื่นตัวเกี่ยวกับความปลอดภัยของอาหารการกิน ทำให้ ผู้บริโภคมีความต้องการอาหารและพืชผักที่ปลอดสารพิษตกค้างมากยิ่งขึ้น จึงทำให้นักลงทุนอาจเห็นว่าการปลูกพืชโดย ไม่ใช้ดินเป็นการค้าน่าจะเป็นธุรกิจที่กำลังอนาคตที่ดีต่อไป ในขณะนี้จึงมีฟาร์มปลูกพืชโดยวิธีไม่ใช้ดินเกิดขึ้นหลายแห่ง ทั่วประเทศ ผลิตผักกาดหอม ผักกินใบต่าง ๆ นำมาจำหน่ายเป็นผักปลอดสารพิษ
ผู้หันมาสนใจปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินกันในปัจจุบันอาจแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกได้แก่ กลุ่มผู้ที่ปลูกเป็นการค้า โดยปลูก ในพื้นที่กว้าง ใช้อุปกรณ์การปลูกที่ทันสมัย และมีการลงทุนที่สูงมาก เพื่อปลูกผักสลัดต่างประเทศ เช่นผักกาดหอมสายพันธุ์ ต่าง ๆ และผักกินใบอีกหลายชนิด โดยขายในรูปของผักที่ปลอดสารพิษตกค้างจำหน่ายให้แก่โรงแรม ภัตตาคารหรือตาม ซุปเปอร์มาร์เก็ต ซึ่งมีราคาแพงกว่าผักที่ปลูกในดินธรรมดาทั่วไป เพราะมีต้นทุนการผลิตที่ค่อนข้างสูง และอีกกลุ่มหนึ่ง ได้แก่กลุ่มผู้ที่สนใจปลูกในพื้นที่ว่างเปล่าภายในบริเวณบ้านเพื่อเป็นงานอดิเรก และได้ผักที่สะอาดและปลอดภัยจากสาร ตกค้างไว้บริโภคเอง โดยอาจซื้อหาอุปกรณ์การปลูกสำเร็จรูปที่มีขนาดเล็กแต่ทันสมัย แต่มีราคาค่อนข้างสูง ตั้งแต่ชุดละ 5,000-20,000 บาท แล้วแต่ขนาด ซึ่งในปัจจุบันมีผู้ผลิตหลายรายผลิตออกมาจำหน่าย

การปลูกผักโดยไม่ใช้ดินแบบประหยัด


สำหรับผู้ที่สนใจที่ปลูกผักด้วยวิธีไม่ใช้ดินนี้เป็นการค้า แต่มีงบประมาณไม่มากนัก และผู้ที่มีรายได้น้อยและบริเวณบ้านมี พื้นที่ไม่มาก หรือไม่มีส่วนที่เป็นดินเลยแต่ต้องการปลูกผักไว้บริโภคเองก็สามารถที่จะปลูกผักโดยไม่ใช้ดินนี้แต่ลงทุนต่ำ กว่าได้ โดยวิธีการดังต่อไปนี้
วิธีการปลูกพืชผักโดยไม่ใช้ดินด้วยเทคนิค DWT (Deep Water Technique) เป็นวิธีการปลูกพืชผักในสารละลาย ธาตุอาหารในภาชนะที่ไม่มีการหมุนเวียนของน้ำ โดยเราสามารถจัดหาภาชนะที่สามารถกักเก็บน้ำได้สูง 8-10 นิ้ว และมี ขนาดเท่าใดก็ได้ขึ้นกับความต้องการและความสะดวกในการทำงาน แต่ต้องมีการเติมอากาศหรือเป่าอากาศลงในน้ำ สารละลายนั้นเพื่อการให้ออกซิเจนแก่รากพืช


ในการจะปลูกพืชผักกินใบ (ผักกาดหอม ผักกวางตุ้ง คะน้า คื่นฉ่าย ผักชี ฯลฯ) โดยวิธีไม่ใช้ดินแบบประหยัดนี้ ศูนย์วิจัยและ พัฒนาพืชผักเขตร้อนได้ออกแบบชุดปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินด้วยเทคนิค DFT นี้ ที่มีขนาดพอเหมาะและสะดวกต่อการทำงาน 1 ชุด สามารถผลิตผักกินใบหลายชนิด เพื่อการปลูกไว้บริโภคเองหรือหากต้องการผลิตเป็นการค้าก็สามารถเพิ่มจำนวน โต๊ะขึ้นให้มากเท่าที่ต้องการและจัดระบบการปลูกหมุนเวียนให้ได้ผลผลิตออกมาอย่างต่อเนื่อง

รายการบล็อกของฉัน

ป้ายกำกับ

20 ไอเดียแต่งบ้านราคาประหยัด (1) 5 เคล็ดตรวจสอบแบบก่อนซื้อบ้าน (1) 5 ป ของคอนโดแต่งเสร็จ (2) 6 ไอเดียกว้างในบ้านแคบ (1) 7 ลักษณะบ้านอยู่แล้วจน (1) 8 องค์ประกอบ เพื่อเนรมิตบ้านให้น่าอยู่ (1) 9 วิธีแห่งการรักษาความปลอดภัย "ป้องกันขโมยขึ้นบ้าน" (1) กฏหมายว่าด้วยรั้วบ้าน (1) กระจกวอลเปเปอร์ ...ศิลปะที่คุณสร้างสรรค์ได้... (1) กระเบื้อง (1) กระสอบทราย (1) การกำจัดปลวกแบบประหยัดค่ะ (1) การจัดวางบ้านให้ถูกต้องเหมาะสม (1) การใช้น้ำ (1) การตกแต่งห้องนอน (1) การทาสีบ้านเสริมฮวงจุ้ย (2) การบริหารหมู่บ้านตามกฎหมายจัดสรรใหม (1) การปลูกต้นไม้ตามทิศ (1) การเลือกซื้อบ้าน-คอนโดฯ ให้ถูกหลักฮวงจุ้ย (1) การเลือกพันธุ์ไม้ (1) กำจัด (1) เกร็ดควรรู้ก่อนทำห้องครัว (1) เกร็ดความรู้ (1) ของแต่งบ้านให้โชค (1) ข้อห้ามเกี่ยวกับบ้าน (1) ข้อห้ามของเคหะศาสตร์ (1) ความเชื่อในการจัดฮวงจุ้ยบ้าน (1) เคล็ดไม่ลับ (1) เคล็ด(ไม่)ลับการตกแต่งห้องให้ดูกว้างขึ้น (1) เคล็ดลับ (1) เคล็ดลับการดูแลรักษาขวดแก้ว (1) เคล็ดเสริมดวงให้โชคดี (1) เคล็ดฮวงจุ้ย ที่พบได้ทั่วไป (1) โครงสร้าง (1) จัดตุ้ปลาเสริมฮวงจุ้ย (1) จัดสวนสวยด้วย หิน นานาชนิด (1) จัดสวนสวย..เสริมฮวงจุ้ยบ้าน (1) จัดสวนหย่อมภายในบ้าน (1) จัดแสงสีให้สวนสวย (1) จัด ห้องนอน เพิ่มความเร่าร้อนให้ชีวิตรัก (1) ฉีกรูปแบบตกแต่งภายใน ด้วยกระเบื้องลายผ้าไทย (1) ใช้โทนสีธรรมชาติ แต่งห้องนั่งเล่นให้อบอุ่น (1) ซื้อบ้านมือสอง (1) ดอกไม้ (1) ต้นไม้กับความเชื่อ (1) ต้นไม้กับบ้าน เรื่องร้าย ๆ ก็มีเหมือนกัน (1) ต้นไม้ต้องห้าม (1) ต่อรองราคาได้ (1) เติมความสดชื่น (1) แต่งสวนในห้องน้ำ (1) แต่งห้องเด็กรับเปิดเทอม (1) แต่งห้องตามบุคลิก (1) ถมดิน (1) ทำสปาแบบง่ายๆ ที่บ้านคุณ (1) ทิศที่ดีในการปลุกต้นไม้ (1) เทคนิคซ่อมบ้าน..ที่แม่บ้านก็ทำได้ (1) เทคโนโลยี Smart Home เติมความอัจฉริยะให้บ้านยุคใหม่ (1) นกพิราบสัตว์เลี้ยงมหัศจรรย์ (1) นางฟ้าน้อยๆ บนสวรรค์ในบ้าน เปลี่ยนห้องให้สดใส ด้วยการเพนต์สี (1) บทความเรื่องต้นไม้ช่วยลดความร้อนในบ้าน (1) บัญญัติ10ประการการประหยัดน้ำ (1) บันไดเรือนไทยมีความเชื่อ (1) บ้าน (3) บ้านเดี่ยวแบบชั้นเดียว (1) บ้านที่ผีชอบอยู่ (2) บ้านมีความหมายต่อชีวิต (1) บ้านมือ2 (1) บ้านไม้ไผ่ (1) บ้านสวย : ห้องเล็ก (1) บ้านใหม่ ตามหลักฮวงจุ้ย (1) ใบชากำจัดกลิ่นในไมโครเวฟ (1) พรรณไม้ไทยมงคล (1) พลังงานแสงอาทิตย์ (1) ฟองน้ำ (1) มะละกอสำหรับตำส้มตำ ทำอย่างไรให้กรอบอร่อยไม่นิ่มเละ (1) มาตรฐานผลิตภัณฑ์ (1) มาอ่านเรื่องบ้านมือ2สยองๆ (1) แมลง (1) ระดับดินที่เหมาะสม (1) รูปแบบการซื้อขายบ้านมือสอง (1) ฤดูใบไม้ร่วง (2) วันหยุด (2) วิทยาศาสตร์ (1) วิธีการกำจัดแมงสาบแบบบ้าน ๆ วิธีที่2(เน้นประหยัดและง่าย) (1) วิธีการย่างปลาดุกให้เก็บไว้ได้นานกรอบอร่อย (1) วิธีจัดห้องรับแขก ตามหลักฮวงจุ้ย (1) วิธีใช้คอมพิวเตอร์ไม่ให้กินไฟ (1) วิธีทำบ้านให้น่าอยู่ (1) วิธีป้องกันบ้านจากหัวขโมย 5 แบบ (1) วิธีเลือกกระเบื้องปูพื้นห้องน้ำ (1) วิธีไล่จิ้กจกตุ๊กแกในบ้าน (1) วิธีอยู่กับเพื่อนร่วมบ้าน ที่ไม่เป็นมิตร (1) สกูตเตอร์ (2) สดชื่น (1) สบู่ในห้องน้ำสาธารณะ...ใครว่าไม่สำคัญ (1) สปา (1) สร้างตึกสูง 57 ชั้น จบในเวลา 19 วัน (1) สวน กับดุลยภาพแห่งพลังชีวิต ฮวยจุ้ยกับทิศหน้า... (1) "สวน" กับดุลยภาพแห่งพลังชีวิต "ฮวยจุ้ย" กับทิศหน้าบ้าน (1) สะอาดบ้าน (1) สัตว์เลี้ยงมงคล (1) สารตะกั่ว (1) สาระน่ารู้ เรื่องจอดรถขวางประตูบ้าน (1) สิ่งมีชีวิตจะโผล่ขึ้นมาจากคอห่านส้วมได้อย่างไร (1) สิทธิของผู้ให้เช่าที่ควรรู้ (1) สี (1) สีของบ้าน ตามโฉลกและเลขวันเกิด (1) สีทาอาคาร (1) สีน้ำมัน - หญิงมีครรภ์ (1) หมู่บ้านที่ใช้ชีวิตอยู่บนกองขยะ. (1) หมู่บ้านร้างหลอนที่ใหญ่ที่สุด (1) หลักปัจจัยการพิจารณาทำเลปลูกบ้าน (1) หลักพื้นฐานของบ้านน่าอยู่ (1) หลังคาบ้าน (1) ห้องครัวสุขภาพดี (1) ห้องจัดเลี้ยง (1) ห้องน้ำ (1) ห้องน้ำที่ถูกหลักฮวงจุ้ย (1) "ห้องน้ำ" ห้ามอยู่กลางบ้าน (1) ห้องรับแขก (1) อยู่บ้านว่างๆลองมาปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน (1) อยู่อย่างไรให้ปลอดภัยจากโรคสัตว์เลี้ยงสู่คน? (1) อากาศที่บริสุทธิ์ในบ้าน (1) อากาศเย็น (1) อาคาร (1) ฮวงจุ้ย บ้านยากจน (1) ฮวงจุ้ยห้องนอน เพื่อการนอนหลับฝันดี (1) โฮมออฟฟิศ (1) Acaricide (1) combed cotton (1) home (1) Housetop (1) Huaxi Village (1) lavatory (1) polyester (1) Refrigerator (1) self-cleaning (1) smilehomes (1) Tannic acid (1) toilet (1) UV Protection (1) WORKING with color (1) WORKING with color จิตวิทยาสีในการตกแต่ง (1)